Neem deel aan onze landelijke trainigen en maak je op een concrete manier de theorie en vaardigheden eigen! Meer informatie
Pieternel Dijkstra, Petra Bunnik en Aimee Krikke

Werkvormen

De trainingskaarten “Effectieve leerstrategieën” voorzien in trainingsmogelijkheden voor individuele leerlingen en groepjes leerlingen. Daarnaast zijn er ook werkvormen om met de hele klas te gebruiken. Enkelen voorbeelden hiervan zijn:

LeerstrategieOmschrijving
OverzienOm leerlingen te motiveren om metacognitieve kennis te gebruiken kan je in de klas met elkaar bespreken welke voordelen het kan hebben om actief leerstrategieën in te zetten. Laat de leerlingen daarna in groepjes een overzicht of kleine presentatie maken en presenteren aan de klas.
Jezelf kennenTijdens een groepsgesprek kan gekeken worden welke leerlingen al actief leerstrategieën inzetten. Wie doen dit al wel? Wie doen dit nog niet? Zou er een voordeel zitten aan het actief en bewust inzetten van leerstrategieën? Wat zijn de gedachten daarover en wat kan je hierover van elkaar leren?
Vooruit kijkenBesteed gedurende de eerste weken van het schooljaar aandacht en tijd aan het gezamenlijk inplannen van huiswerk en leerwerk. Hoeveel tijd denken de leerlingen ergens voor kwijt te zijn? Hoeveel tijd blijkt het uiteindelijk te kosten? Hierbij kunnen leerlingen leren inzien hoeveel tijd ze voor hun werk kwijt zijn en hoe ze dit dus beter of anders in kunnen plannen.
BijhoudenHoudt de komende acht weken met de klas bij welke toetsen er allemaal zijn en welk cijfer een ieder verwacht te halen voor deze toetsen. Check deze verwachtingen vervolgens met de realiteit en kijk waar de verschillen liggen. Hoe komt dat? Wat zou er anders kunnen? Hiermee maak je leren zichtbaar en kan direct teruggekoppeld worden naar inzet en strategie.
TerugkijkenHet terugkijken op de leertaak en het leerproces is heel belangrijk. Hieruit kunnen namelijk conclusies getrokken worden over de inzet van tijd en strategie. Daarnaast is het terugkijken naar toetsen minstens zo belangrijk. Is het cijfer niet naar verwachting? Dan is terugkijken zelfs essentieel. Waar zitten de fouten, wat snap ik nog niet en hoe kan ik daar aan werken. Dit kan in de klas gedaan worden, maar ook individueel als dit nodig is.
HerhalenVoer een klassengesprek over hoe je de leerstof goed kan herhalen. Laat de ideeën uit de klas komen en vul waar nodig aan. Mooi is om een overzicht te maken van de verschillende manieren en dit in te delen per communicatiestijl* van de leerlingen. Zo kan ieder kind zelf kijken wat bij hem of haar past.
VerdiepenLaat groepjes leerlingen de stof op een andere manier verwerken. Laat ze bijvoorbeeld een filmpje opnemen, een internetsite bouwen, tekeningen maken of bijvoorbeeld een rap of lied schrijven over de stof. Presenteer dit aan elkaar. Deze verwerking kan op de plaats van een reguliere toets komen. Let daarbij op het proces van social loafing; maak de verantwoordelijkheden per leerling goed duidelijk en laat de opdracht niet te lang duren.
StructurerenOm informatie goed te structureren, kan het heel handig zijn een samenvatting te maken. Dit kan op verschillende manieren. Welke manier werkt het best voor jou? Bespreek in een klassengesprek welke manieren van samenvatten er zijn en hoe je goed hoofd- en bijzaken kunt onderscheiden.
Jezelf organiserenAls je leerstof gaat herhalen en leren, is het goed om dit goed te structureren. Formuleer hierbij je doelen liefst SMART. Besteed in de klas aandacht aan het SMART-formuleren van doelen. Hoe doe je dit? Waarom is het belangrijk? Wat levert SMART-formuleren op? Bespreek dit met elkaar en oefen met elkaar.
Omgeving organiserenOm je leerwerk en huiswerk goed te maken, kan het heel handig zijn om aanvullende informatie te zoeken. Maar hoe doe je dat? Besteed met de klas aandacht aan het opzoeken van informatie op verschillende manieren. Hoe pak je dit aan, welke zoektermen gebruik je en hoe kan je kritisch blijven in het gebruik van je bronnen?
Anderen organiserenIn een klassengesprek kan heel goed aandacht besteed worden aan pro-sociaal gedrag. Hoe vaak doe jij iets voor een ander en hoe vaak doet een ander iets voor jou? Verwacht je er dan ook iets voor terug? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet? Hoe zal dit straks gaan als je van school af bent? Zijn deze vaardigheden belangrijk?
Jezelf vertrouwenSucceservaring geven leerlingen de meeste kans op zelfvertrouwen. Daarom is het belangrijk successen te vieren. En te kijken waar de wat mindere successen hun leerpunten hebben. Bespreek met leerlingen wat hen kan motiveren om zichzelf te vertrouwen. Wie heeft er al veel zelfvertrouwen? Hoe komt dat? Wie niet? Wat heb je nog nodig om dit te krijgen? Kijk of er “buddy’s” kunnen komen die leerlingen met minder zelfvertrouwen ondersteunen.
Het nut zienEr is weinig belangrijker dan leerlingen duidelijk maken wat het nut van leren is. Daarom is het goed om de leerling te laten zien en ervaren dat ze voor zichzelf leren en niet voor de toets. Ga hierover het gesprek aan. Wat doe je dan bij vakken die je niet interessant vindt of waar je later niets mee wilt? Hoe kan je je daar toch voor motiveren? Hoe doen anderen dit? Hierbij is het ook belangrijk om het schoolsysteem uit te leggen. We hebben nu eenmaal diploma’s nodig om naar een vervolgopleiding te gaan die ons brengt bij het werk dat we later wellicht willen doen.
Jezelf motiverenDraai de rollen eens om en laat groepjes leerlingen een les voorbereiden die nog niet gegeven is. Geef richtlijnen en kaders en laat de leerlingen verder vrij om de werkvormen en invulling van de les te bepalen. Het nabespreken van deze les levert daarin waarschijnlijk het meest op. Wat ging goed, wat kan beter en is alle inhoud ook goed aan bod gekomen? Hoe is het eigenlijk om als leerling zelf de les te geven? Wat komt daar allemaal bij kijken?

 

Wilt u meer informatie over werkvormen voor de hele klas, neem dan contact met ons op.

Copyright 2018 © Effectiever leren met leerstrategieën
Werktitel, Annelies Bast, Grafisch vormgever - Linkedin
Download hier de Algemene voorwaarden voor workshops, cursussen en trainingen Strategie Voor Leren (vallende onder In-Time Coaching)